4.3 เวทนาปริคคหสูตร

เวทนาปริคคหสูตรย่อแปล

เวทนาปริคคหสูตร (ทีฆนขสูตร, 13/272-273)

                พระสารีบุตรได้ฟังพระสูตรนี้ขณะถวายงานพัดให้พระพุทธเจ้า จึงสำเร็จพระอรหัตตผล (ปริคคหะ แปลว่า การกำหนดรู้)

                “กายนี้มีรูป เป็นที่ประชุมมหาภูตทั้งสี่ (ปฐวี เตโช วาโย อาโป) มีมารดาบิดาเป็นแดนเกิด เจริญด้วยข้าวสุขและขนมสด ต้องอบและขัดสีกันเป็นนิจ มีความแตกกระจัดกระจายเป็นธรรมดา ท่านควรพิจารณาโดยความเป็นของไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นโรค เป็นดังหัวฝี เป็นดังลูกศร เป็นความลำบาก เป็นความเจ็บไข้ เป็นดังผู้อื่น เป็นของทรุดโทรม เป็นของว่างเปล่า เป็นของมิใช่ตน, เมื่อท่านพิจารณาเห็นกายนี้ โดยความเป็นของไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นของมิใช่ตนอยู่ ท่านย่อมละความพอใจในกาย ความเยื่อใยในกาย ความอยู่ในอำนาจของกาย ในกายได้”

                “เวทนาสามอย่างนี้ คือ สุขเวทนา ทุกขเวทนา อทุกขมสุขเวทนา ล้วนเป็นของไม่เที่ยง อันปัจจัยปรุงแต่งขึ้น อาศัยปัจจัยเกิดขึ้น มีความสิ้นไป เสื่อมไป คลายไป ดับไปเป็นธรรมดา, อริยสาวกผู้ได้สดับแล้ว เมื่อเห็นอยู่อย่างนี้ ย่อมหน่ายทั้งในสุขเวทนา ทุกขเวทนา อทุกขมสุขเวทนา เมื่อหน่ายย่อมคลายกำหนัด เพราะคลายกำหนัดย่อมหลุดพ้น เมื่อหลุดพ้นแล้ว ก็มีญาณหยั่งรู้ว่าหลุดพ้นแล้ว รู้ชัดว่าชาติสิ้นแล้ว พรหมจรรย์อยู่จบแล้ว กิจที่ควรทำสำเร็จแล้ว กิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้มิได้มี ภิกษุผู้มีจิตหลุดพ้นแล้วอย่างนี้แล ย่อมไม่วิวาทแก่งแย่งกับใครๆ โวหารใดที่ชาวโลกพูดกัน ก็พูดไปตามโวหารนั้น แต่ไม่ยึดมั่นด้วยทิฏฐิ”